Έρικ Κλάπτον: ένας μεγάλος οπαδός του Ίνοχ Πάουελ

Έκλεισαν στις 5 Αυγούστου, 32 χρόνια από τις διάσημες δηλώσεις του Έρικ Κλάπτον υπέρ του Ίνοχ Πάουελ, που ο φόβος της Αριστεράς για την απήχηση τους, οδήγησε στην ίδρυση του «Ροκ ενάντια στον Ρατσισμό». Tι όμως πιστεύει ο μεγαλύτερος εν ζωή ροκ κιθαρίστας για το γεγονός που παρ' ολίγο να του κοστίσει την καριέρα;

Γεννημένος στις 30 Μαρτίου 1945 στο Σάρρεϊ της Αγγλίας, ο Έρικ Κλάπτον υπήρξε ο κορυφαίος λευκός κιθαρίστας των μπλουζ. Σε ηλικία 18 ετών μπήκε στους «Γιάρντμπερντς», όπου επηρεασμένος από μπλουζίστες όπως ο Φρέντυ Κινγκ, ο Μπαντυ Γκαίη και ο Μπι Μπι Κινγκ, ανέπτυξε ένα προσωπικό στυλ παιξίματος της κιθάρας, που άφηνε τους συναδέλφους του άφωνους. Το 1965, απογοητευμένος από την ποπ κατεύθυνση του γκρουπ, ακολουθεί τον πατέρα του βρετανικού μπλουζ Τζων Μαίηωλ στους «Μπλουζμπρήκερς». Ήταν τότε που το σύνθημα «Ο Κλάπτον είναι Θεός» γέμιζε τους τοίχους του Λονδίνου.

To 1968, ο Κλάπτον ήταν στο δημιουργικό του αποκορύφωμα με τους «Κρημ», ένα αυτοσχεδιαστικό τρίο του μπλουζ-ροκ, που σήμερα θεωρείται από τους προδρόμους του χέβυ μέταλ. Εκείνη την χρονιά ήταν που ο Ίνοχ Πάουελ εκφώνησε τον διάσημο λόγο του «Ποταμοί Αίματος». Σε αυτόν εξέφραζε την άποψη ότι η Αγγλία δεν μπορεί να δέχεται συνέχεια την αλόγιστη πλημμυρίδα των μεταναστών από την Αφρική και την Καραϊβική. Θα ζητούσε εθελοντικό επαναπατρισμό των μεταναστών. Ενώ έκλεινε τον λόγο του με την κλασσική πρόβλεψη ότι αν δεν αντιστραφεί η κατάσταση, η Αγγλία θα γινόταν σαν τον Τίβερη, ένας ποταμός αίματος.

«Ο Ίνοχ Πάουελ έχει δίκιο»

Αυτός ο λόγος θα προβλημάτιζε για χρόνια τον «αργοχέρη». Έτσι στις 5 Αυγούστου 1976, στην διάρκεια μιας συναυλίας στο Birmingham Odeon θα ξέσπαγε: «Πιστεύω ότι ο Ίνοχ (Πάουελ) έχει δίκιο. Νομίζω ότι πρέπει να τους στείλουμε όλους πίσω. Μην αφήσετε την Βρετανία να γίνει μαύρη αποικία. Πετάξτε έξω τους ξένους. Πετάξτε έξω τους βρωμοινδούς. Πετάξτε έξω τους αράπηδες. Κρατήστε την Βρετανία λευκή». Ενώ θα διαμαρτυρόταν ότι «γαμ... Σαουδάραβες έχουν αγοράσει όλο το Λονδίνο» και καλούσε επανειλημμένα το κοινό να ψηφίσει τον Ίνοχ Πάουελ στις επόμενες εκλογές, ως τον μόνο που νοιαζόταν για τους Εγγλέζους. Ο Κλάπτον ήταν μεθυσμένος, αλλά έκανε τις ίδιες δηλώσεις ξανά και ξανά στην διάρκεια της συναυλίας, πράγμα που σημαίνει ότι τις εννοούσε. Αν όμως σκεφτεί κανείς ότι το Οdeon είναι λίγα μόλις τετράγωνα από το ξενοδοχείο του Μπέρμινχαμ, όπου ο Πάουελ έκανε την περίφημη ομιλία του, τότε οι δηλώσεις του αποκτούν μια επιπλέον διάσταση.

Την άλλη μέρα σύσσωμος ο τύπος τον αποκαλούσε ρατσιστή. Όλοι απορούσαν πως γίνεται τέτοιες απόψεις να προέρχονται από έναν άνθρωπο που λάτρευε τα μπλουζ του Ρόμπερτ Τζόνσον και είχε κάνει επιτυχία το "I Shot the Sheriff" του Μάρλεϋ. Παρ' ολίγο οι δηλώσεις του να τινάξουν την καριέρα του στον αέρα, με τον ίδιο τρόπο που έγινε και με τον Πάουελ. Ειδικά στην Αγγλία όπου ο ροκ τύπος είναι αριστερός. Πολλοί δεν τον συγχωρούσαν ότι οι δηλώσεις του έγιναν σε μια περίοδο που το Εθνικό Μέτωπο είχε κερδίσει 16% στο δημοτικό συμβούλιο του Μπέρμινχαμ. Ενώ οι σελίδες της Melody Maker θα γέμιζαν γράμματα διαμαρτυρίας, που το 1978 θα οδηγούσαν στην ίδρυση του «Ροκ Ενάντια στον Ρατσισμό», με συγκροτήματα όπως οι «Κλας», και οι «Τομ Ρόμπινσον Μπαντ».

Ποια όμως ήταν η άποψη του ίδιου του Πάουελ για το γεγονός; Κατ' αρχήν, θα έδειχνε κολακευμένος από το γεγονός ότι ένας ροκ σταρ υπήρξε οπαδός του. Όταν όμως έμαθε για την φρασεολογία του Κλάπτον κράτησε αποστάσεις. Ενώ δεν του άρεσε η χρήση του συνθήματος «Κρατήστε την Βρετανία λευκή» του «Εθνικού Μετώπου», του οποίου απέρριπτε την φυλετική βία. Γενικά πίστευε ότι η συμπεριφορά του Κλάπτον ήταν πρωτόγονη και δεν βοηθούσε τις ιδέες του.

Πιστός στις απόψεις του

Πάντως ο Έρικ Κλάπτον δεν άλλαξε ποτέ τις απόψεις του. Σε μια απάντηση του στην Melody Maker θα αποκαλούσε τον Πάουελ «προφήτη» και τον «μόνο που είναι αρκετά τρελός για κυβερνήσει την Αγγλία». Ενώ όσες φορές και αν του ζητήθηκε επίσημα μια συγγνώμη, το απέφευγε συστηματικά. Όπως το 1988, που έπαιζε στο μεγάλο κοντσέρτο για τον Νέλσον Μαντέλα και ένας από τους οργανωτές τον πλησίασε και του είπε: «Τώρα είναι η καλύτερη ευκαιρία για να ζητήσεις επίσημα συγγνώμη για ότι είπες». Εκείνος όμως νοιώθοντας προσβλημένος, του απάντησε: «Θα αστειεύεσαι φυσικά».

Tον Μάιο του 2004 θα έδινε μια συνέντευξη στο ροκ περιοδικό Uncut. Εκεί θα θυμόταν: «Ήταν ένα ξέσπασμα οργής για το ότι Σαουδάραβες αγόραζαν όλο το Γουέστ Έντ, γεγονός που άνετα συνδεόταν με την άποψη του Ίνοχ Πάουελ ότι η μεταναστευτική μας πολιτική απέτυχε». Ενώ όταν ρωτήθηκε αν συμφωνεί ακόμα με ότι είχε πει, απάντησε: «Τα αισθήματα μου πραγματικά δεν έχουν αλλάξει. Κάνουμε λάθος να φέρνουμε εδώ κόσμο με ψεύτικες υποσχέσεις και μετά να τους χρησιμοποιούμε ως φθηνό εργατικό δυναμικό και να τους βάζουμε σε γκέτο. Ήδη έχουμε πολλά φυλετικά προβλήματα. Αυτά που έλεγε ο Πάουελ ήταν σωστά και λογικά. Υπήρχε κάτι πάνω του που το έβρισκα εξωφρενικά γενναίο. Έκανε αυτό που πίστευε καλύτερο για την χώρα. Πολλοί τον κτύπησαν για αυτό. Αλλά μίλησε από καρδίας και αυτό το αναγνώρισα».

Αν κάποιοι θεώρησαν λάθος τις προσβλητικές εκφράσεις στην συναυλία του Μπέρμινχαμ, αυτές οι πιο νηφάλιες δηλώσεις του είναι που τοποθετούν τον Έρικ Κλάπτον οριστικά στην Πατριωτική Δεξιά. Ο ίδιος σε μια συνέντευξη του τον Δεκέμβριο του 2007 στην τηλεοπτική εκπομπή The South Bank Show, θα δήλωνε ότι παρέμενε πιστός στις απόψεις του, ενώ αρνήθηκε ότι οι ιδέες του Πάουελ είναι ρατσιστικές. Ξεχωρίζοντας έτσι μια υγιή αντιμεταναστευτική πολιτική από την φυλετική βία και το μίσος με τα οποία ταυτίζεται ο ρατσισμός σήμερα στο μυαλό των περισσοτέρων ανθρώπων.

Έτσι βλέπουμε μια μαχητική στάση του Έρικ Κλάπτον στο θέμα της μετανάστευσης, που εκδηλώνεται με την αγάπη του για τον Ίνοχ Πάουελ και τις ιδέες του. Σε μια εποχή που από όλες τις πλευρές ακούγεται η αλήθεια ότι «ο Ίνοχ Πάουελ είχε δίκιο», ήρθε μήπως η στιγμή να επικαλούμαστε τον «αργοχέρη» στον αγώνα μας ενάντια στην μετανάστευση;

* Ο Γεώργιος Πισσαλίδης έχει υπάρξει συνεργάτης ελληνικών μουσικών περιοδικών, όπως Jazz & Τζαζ, «Ποπ & Ροκ» «Δίφωνο» και «Οζ», καθώς και μεγάλων «έθνικ» περιοδικά του εξωτερικού, όπως Folk Roots και Global Rhythm.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 9ης Αυγούστου 2008 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.