Ο Λαρς φον Τρίερ στο στόχαστρο της πολιτικής ορθότητας

«Περσόνα νον γκράτα» για το διεθνές κινηματογραφικό κατεστημένο θεωρείται από τις 18 Μαΐου, ο μεγάλος Δανός σκηνοθέτης Λαρς φον Τρίερ. Αιτία οι δηλώσεις που έκανε κατά την διάρκεια συνέντευξης τύπου στην διάρκεια του τελευταίου Φεστιβάλ Καννών.

Η δημοσιογραφική προβολή της «Μελαγχολίας», της τελευταίας του ταινίας μιας αλληγορίας για το τέλος του κόσμου είχε γίνει μέσα σε ενθουσιώδεις αντιδράσεις. Όλα πήγαιναν καλά στην συνέντευξη τύπου. Ο Λαρς φον Τρίερ ήταν ευδιάθετος, καθισμένος ανάμεσα στις δύο ηθοποιούς του, την γαλλοεβραϊκής καταγωγής Σαρλότ Γκαινσμπούργκ (κόρη του Σερζ Γκαινσμπούργκ και της Τζέην Μπέρκιν) και την Γερμανίδα Κίρστεν Ντανστ.

Ένας διεθνής προβοκάτορας

Κάποια στιγμή κάποιος δημοσιογράφος τον ρώτησε για τις γερμανικές ρίζες του. Και εκείνος απάντησε:

«Το μόνο που μπορώ να σας πω είναι ότι νόμιζα ότι για πολύ καιρό ήμουν Εβραίος και ήμουν ευτυχισμένος που ήμουν Εβραίος. Αλλά μετά αποδείχθηκε ότι δεν ήμουν Εβραίος. Και αν ήμουν Εβραίος ήμουν δευτεροκλασάτος Εβραίος γιατί υπάρχει ιεραρχία στους Εβραίους, ήμουν ένας Εβραίος νέου κύματος. Πραγματικά ήθελα να ήμουν Εβραίος και μετά αυτό που ήμουν πραγματικά ήταν Ναζί, γιατί η οικογένεια μου ήταν Γερμανοί το οποίο μου έδωσε επίσης ευχαρίστηση. Τι μπορώ να πω; Καταλαβαίνω τον Χίτλερ. Αλλά πιστεύω ότι έκανε πολλά που δεν έπρεπε να κάνει, αυτό σίγουρα. Αλλά μπορώ να τον δω στο Μπάνκερ του στο τέλος (του πολέμου). Πιστεύω ότι καταλαβαίνω τον άνθρωπο. Δεν είναι αυτό που θα λέγαμε καλός άνθρωπος αλλά τον καταλαβαίνω αρκετά. Του έχω αρκετή συμπάθεια.

Αλλά ελάτε τώρα, δεν είμαι υπέρ του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και δεν είμαι κατά των Εβραίων. Είμαι πραγματικά υπέρ των Εβραίων. Ίσως όχι τόσο πολύ, γιατί το Ισραήλ είναι μεγάλος μπελάς. Θέλω να μιλήσω για την τέχνη. Είμαι πολύ υπέρ του Σπέερ. Με αρέσει πολύ ο Σπέερ. Ίσως ήταν ένα από τα καλύτερα παιδιά του Θεού. Είχε κάποιο ταλέντο το οποίο μπορούσε να χρησιμοποιήσει. Εντάξει λοιπόν, είμαι Ναζί. Και εμείς οι Ναζί συνηθίζουμε να κάνουμε τα πράγματα σε μεγάλη κλίμακα. Η επόμενη ταινία θα λέγεται «Τελική Λύση» και θα έχει για ήρωες δημοσιογράφους».

Η αντίδραση του Φεστιβάλ

Μπορεί οι δύο ηθοποιοί του να ένοιωσαν αμηχανία, αλλά οι περισσότεροι θεώρησαν τις δηλώσεις ένα από τα συνηθισμένα αστεία του κακού παιδιού του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Όμως αυτήν δεν ήταν η άποψη των οργανωτών του Φεστιβάλ των Καννών. Έτσι την επομένη κυκλοφόρησε μία ανακοίνωση που έλεγε:

«Το Φεστιβάλ των Καννών δίνει στους καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο ένα εξαιρετικό βήμα για να παρουσιάσουν τις δουλειές τους και να υπερασπισθούν την ελευθερία της έκφρασης και της δημιουργίας. Το Διοικητικό Συμβούλιο λυπάται αφάνταστα που αυτό το βήμα χρησιμοποιήθηκε από τον Λαρς φον Τρίερ για να εκφράσεις σχόλια τα οποία είναι απαράδεκτα και ενάντια στα ιδανικά της ανθρωπότητας και της γενναιοδωρίας που κυριαρχούν στην ύπαρξη του Φεστιβάλ. Το Διοικητικό Συμβούλιο καταδικάζει αυτά τα σχόλια και θεωρεί τον Λαρς φον Τρίερ ως «περσόνα νον γκράτα» (ανεπιθύμητο πρόσωπο) με άμεση εφαρμογή».

Αυτό σήμαινε ότι ο Λαρς φον Τρίερ δεν θα επιτρεπόταν να πλησιάσει τον χώρο διεξαγωγής του Φεστιβάλ Καννών. Σε περίπτωση που η ταινία του βραβευόταν με τον Χρυσό Φοίνικα (και όντως ήταν το μεγάλο φαβορί) καλό θα ήταν να μην έρθει να παραλάβει το βραβείο. Πολλοί είπαν ότι το Φεστιβάλ το παρατράβηξε. Συμφωνούμε απόλυτα.

Ο ίδιος ο Τρίερ ανακάλεσε αλλά η ποινή διατηρήθηκε. Έτσι δήλωσε ότι έγινε μάρτυρας των ενοχών της Γαλλίας για την στάση της στην διάρκεια του πολέμου. Εν τω μεταξύ ο Αργεντινός διανομέας της «Μελαγχολίας» αρνήθηκε να την διανείμει μετά από τις δηλώσεις.

Ένα σημαντικό καλλιτεχνικό έργο

Ποιος είναι όμως ο Λαρς φον Τρίερ που έχει προκαλέσει την οργή των απανταχού παπαγάλων του θολοκουλτουριάρικου κατεστημένου;

Ο Λαρς φον Τρίερ ξεκίνησε την καριέρα του με την τριλογία της Ευρώπης («Στοιχείο του Εγκλήματος», «Επιδημία» και «Ευρώπα») όπου δείχνει μια Ευρώπη του μέλλοντος να βρίσκεται σε ηθική και πνευματική αποσύνθεση και με ένα τρόπο που θύμιζε την γερμανική λογοτεχνία και φιλοσοφία του μεσοπολέμου (Μαν, Έσσε, Σπένγκλερ). Στο δε τελευταίο μέρος ένας Αμερικανός βλέπει με κατανόηση την Γερμανία του μεσοπολέμου και γίνεται μέλος της «Βέρβολφ». Αυτά έκαναν πολλούς να τον θεωρούν κρυπτοεθνικιστή.

Από την άλλη στο «Δαμάζοντας τα κύματα» είναι μία επίθεση στην συμβατική θρησκεία και ηθική και όπου η αφελής Μπέσυ (Έμιλυ Γουάτσον) θα καταφέρει το θαύμα που οι Καλβινιστές ηγέτες μιας κοινότητας δεν μπορεί. Μία ταινία που φέρνει στον νου τον «Λόγο» του Ντράγιερ και έχει ηρωίδα ένα από τα άτομα που ο Ιησούς είχε υπ' όψιν Του όταν έλεγε: «Αφέτε τα παιδία ελθείν προς εμέ».

Στο «Χορεύοντας στο σκοτάδι» με πρωταγωνίστρια την Μπιοργκ η Σέλμα, μια ανατολικοευρωπαία μετανάστρια στις αρχές του '60 δουλεύει όλη μέρα για να μαζέψει τα λεφτά για να σώσει τον γιο της από μια κληρονομική τύφλωση από την οποία πάσχει η ίδια. Η μόνη σωτηρία σε ένα γκρίζο κόσμο είναι η αγάπη της για τα μιούζικαλ. Όμως η εμπιστοσύνη που έδειχνε στους ανθρώπους γίνεται κομμάτια και φτάνει στο έγκλημα.

Τέλος στο Dogville με την Νικόλ Κίντμαν, η Γκρέης (Χάρις) είναι μια κοπέλα της δεκαετίας του '30 που κυνηγημένη από την αστυνομία και την μαφία βρίσκει καταφύγιο σε μία μικρή πόλη, όπου τουλάχιστον στην αρχή οι κάτοικοι είναι ευγενικοί μαζί της μέχρι που έρχονται τα νέα για αμοιβή. Μία Σαιξπηρική τραγωδία βιβλικών διαστάσεων, όπου η Καινή Διαθήκη κρίνεται υπό το φως της Παλαιάς και αναρωτιέται κανείς μέχρι που μπορεί να φθάσει η καλοσύνη (ή η χάρις) μέχρι να έλθει η αμείλικτη δικαιοσύνη. Τέλος μια ταινία που απορρίπτει έναν από τους μεγαλύτερους μύθους της Αριστεράς περί καλοσύνης των φτωχών ανθρώπων. Και οι τρεις αυτές ταινίες λατρεύτηκαν από καινοτόμα χριστιανικά έντυπα της Αμερικάνικης Δεξιάς, αλλά και από τα ευρωπαϊκά φεστιβάλ.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά

Αυτό το σημαντικό σκηνοθέτη λοιπόν το Φεστιβάλ Καννών, αλλά και η σύγχρονη θολοκουλτούρα της αριστερής κριτικής τον κυνήγησε για τις οποιαδήποτε ιδέες του. Μία άλλη περίπτωση Μελ Γκίμπσον στο προσκήνιο λοιπόν; Νομίζουμε ναι και μάλιστα για ένα σκηνοθέτη κλάσεις ανώτερο από τον Γκίμπσον. Όποιος λοιπόν κάνει δηλώσεις πολιτικής μη ορθότητας ρίχνεται στα Τάρταρα. Εμείς πάντως δεν είδαμε το Φεστιβάλ να κάνει παρόμοιες δηλώσεις για κάποιον με απόψεις υπέρ του κομμουνισμού (Μιχαήλκωφ). Μια ιδεολογία που θεωρείται εγκληματική από τη Ευρωπαϊκή Ένωση. Και το χειρότερο είναι ότι όλοι διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους για το κυνηγητό του Τζαφάρ Παναχί από την Ιρανική κυβέρνηση, αλλά δεν έχουν να κάνουν ούτε μία δήλωση συμπαράστασης στον μεγάλο Λαρς φον Τρίερ. Οποία υποκρισία!

Όπως είπε και κάποιος Ιρανός στις Κάννες: «Νομίζαμε ότι οι Κάννες έγιναν για να πολεμήσουμε τον φασισμό και το Φεστιβάλ Καννών δείχνει την χειρότερη φασιστική συμπεριφορά».