Οι «300» τιμούν το πνεύμα της Αρχαίας Σπάρτης

Όσοι από τους πατριώτες είχαν δυσαρεστηθεί με την απεικόνιση της Αρχαίας Ελλάδος στην «Τροία» και τον «Αλέξανδρο», θα έχουν από την Πέμπτη 8 Μαρτίου την ευκαιρία να νοιώσουν περήφανοι για τους «300» του Ζακ Σνάιντερ. Πρόκειται για μια ταινία που αναπαριστά με τον πιο δυναμικό και σύγχρονο τρόπο την μάχη των Θερμοπυλών και που δείχνει τι σήμαινε να είσαι Σπαρτιάτης και αναθρεμμένος αποκλειστικά για τον πόλεμο.

Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο κόμικ βιβλίο του διάσημου δεξιού κομίστα Φρανκ Μίλλερ, του δημιουργού του Sin City. Ο Μίλλερ είχε ξετρελαθεί με την ιστορία της μάχης των Θερμοπυλών, όταν μικρό παιδί το 1962 είχε δει τους «300 Σπαρτιάτες» του Ρούντολφ Ματέ. Όπως θυμάται και ο ίδιος: «Ένοιωσα να συγκλονίζομαι και να εμπνέομαι, γιατί η ταινία μου δίδαξε ότι ήρωες δεν είναι αναγκαστικά αυτοί που κερδίζουν κάποιο μετάλλιο στο τέλος, ότι ήρωες είναι αυτοί που κάνουν το σωστό επειδή είναι σωστό, φτάνοντας ακόμα και στην ύψιστη θυσία για να το καταφέρουν. Σε όλη μου την ζωή ήθελα να αφηγηθώ αυτή την ιστορία, γιατί είναι η συναρπαστικότερη που άκουσα ποτέ μου». (Φυσικά δεν πρόκειται να ακούσετε ποτέ τέτοιες δηλώσεις από Έλληνα κομίστα.)

Πρέπει να πούμε εξ' αρχής ότι η ταινία έχει εκπληκτική ιστορική ακρίβεια που οφείλεται στην προσωπική έρευνα του Μίλερ, που επισκέφθηκε ακόμα και τις Θερμοπύλες. Ενώ έχει προσθέσει και πολλά στοιχεία που είναι γέννημα της δική του καλλιτεχνικής φαντασίας. Όλη η ταινία είναι ένα φλάσμπακ του Δήλιου, που μετέφερε το «Ω ξειν αγγέλειν Λακεδαιμονίοις» στην Σπάρτη, και που το διηγείται την παραμονή της μάχης των Πλαταιών, για να δείξει την ηθική και πολεμική σημασία της μάχης των Θερμοπυλών.

Από την αρχή της ταινίας ο Μίλλερ και ο Σνάιντερ μας δείχνουν την Σπαρτιατική Αγωγή, όπου ο νεαρός Λεωνίδας αφήνεται οπλισμένος μόνο με ένα δόρυ και με ελάχιστο ρουχισμό να επιζήσει ενάντια στην Άγρια Φύση ή να πεθάνει. Μαθαίνοντας να μην υποχωρεί, ούτε να παραδίνεται σκοτώνει μια αρκούδα και επιστρέφει νικητής στην Σπάρτη.

Η ιστορία μας μεταφέρει 30 χρόνια αργότερα την εποχή των Μηδικών Πολέμων. Ο απεσταλμένος του Ξέρξη, που είναι μαύρου χρώματος, φέρνει μια αρμαδιά από κρανία από νικημένους βασιλείς στους Σπαρτιάτες. Ο βασιλιάς Λεωνίδας (ο Τζέραλντ Μπάτλερ του «Φαντάσματος της Όπερας») θα τον υποδεχθεί και εκείνος θα του ζητήσει να του παραδώσει γη και ύδωρ ως δείγμα υποταγής στον Μεγάλο Βασιλέα. Η κλασσική απάντηση του ήταν να τον πετάξει στο πηγάδι φωνάζοντας «Εδώ είναι η Σπάρτη».

Συμπαραστάτη στο εθνικό χρέος του ο Λεωνίδας έχει την βασίλισσα Γοργώ (Λένα Χίντνεϋ) που ως «βασίλισσα και μητέρα στρατιώτη» πρώτη δηλώνει στον απεσταλμένο ότι η παράδοση δεν πρόκειται να γίνει. Ενώ η ίδια λίγο πριν ο άνδρας της φύγει για τις Θερμοπύλες θα του πει το κλασσικό «Ή ταν ή επί τας». Δείχνοντας πως πρέπει να είναι οι σημερινές σύζυγοι και μανάδες και όχι δειλές που φοβούνται μην τυχόν πως το παιδιά τους πάνε στον στρατό και που τους γεμίζουν τα μυαλά με φόβο και απέχθεια για τον πόλεμο.

Αντίπαλοι του Λεωνίδα στην εκπλήρωση του χρέους του είναι οι Έφοροι που παρουσιάζονται μοχθηροί και μάλλον μηδίζοντες και οι ιερείς που του υπενθυμίζουν την εορτή των Καρνίων και που ο ίδιος τους θεωρεί ξεπερασμένους μυστικιστές. Εδώ είναι και η μόνη μας διαφορά με το έργο.

Από την στιγμή που οι Σπαρτιάτες φτάνουν στις Θερμοπύλες, η δράση γίνεται φοβερά γρήγορη (πιο γρήγορη από αυτή των «Δύο Πύργων», του δεύτερου μέρους του «Άρχοντα των Δακτυλιδιών»), βοηθούμενη εξαιρετικά από το μοντάζ και τα «computer graphics». Η τακτική της Φάλαγγας, η ιδέα του «ενδόξου θανάτου», το «Μολών Λαβέ», όλα δείχνονται με τον καλύτερο τρόπο. Πάνω από όλα βλέπουμε ότι οι Σπαρτιάτες πολεμούσαν για την Πατρίδα και την Ελευθερία και ότι ζούσαν αποκλειστικά για τον πόλεμο. Όσο για τις μάχες, ειδικά τις πρώτες δύο μέρες, όπου οι 300 Σπαρτιάτες, χρησιμοποιώντας υπέρ τους την στενότητα των Θερμοπυλών και την ταχτική της Φάλαγγας, εξολοθρεύουν τα εκατομμύρια των Περσών, είναι ότι καλύτερο έχουμε δει ποτέ στον κινηματογράφο.

Εδώ θα πρέπει να πούμε ότι ο Σνάιντερ δείχνει τον Λεωνίδα όχι μόνο γενναίο, αλλά να αποφεύγει το δέλεαρ της δόξας, του σεξ και του χρήματος που του υπόσχεται ο Ξέρξης (ο οποίος είναι πνιγμένος στα εξωτικά κοσμήματα) αποφασίζοντας να πεθάνει μαζί με τους συντρόφους του. Αξέχαστος θα μείνει ο διάλογος ανάμεσα στον Λεωνίδα και τον αρχηγό των Αρκάδων μετά από την προδοσία του Εφιάλτη. Ο πρώτος φωνάζει στους στρατιώτες του «Σπαρτιάτες ετοιμασθείτε για την δόξα» και εκείνος τον ρωτά «Δόξα; Τρελλάθηκες; Δεν μπορεί να υπάρξει δόξα τώρα! Μόνο υποχώρηση ή παράδοση ή θάνατος!». Για να πάρει την απάντηση του Λεωνίδα «Αυτή είναι η εύκολη λύση για εμάς Αρκάδα! Οι Σπαρτιάτες δεν υποχωρούν ποτέ! Οι Σπαρτιάτες δεν παραδίνονται ποτέ!»

Κρατήστε στο μυαλό σας την παραπάνω σκηνή και πηγαίνετε να δείτε μια εκπληκτική ταινία, που η θολοκουλτούρα των Ελλήνων κριτικών αποκάλεσε «μιλιταριστική» και «κρυπτοφασιστική», αλλά που για μας θυμίζει με το καλύτερο τρόπο την εκπλήρωση του χρέους προς την πατρίδα και δοξάζει το μεγαλείο της (εθνικιστικής) Αρχαίας Ελλάδος. Για να μην πούμε ότι ο πόλεμος του Λεωνίδα και των 300 ενάντια στα διάφορα έθνη της Περσικής Αυτοκρατορίας μοιάζει με τον σημερινό πόλεμο των Εθνικών Κρατών ενάντια στην πολυπολιτισμική τυραννία.