Η Ρενέ Φλέμινγκ στο Ηρώδειο

Ένα από τα μεγαλύτερα διεθνή ονόματα του σύγχρονου λυρικού θεάτρου, αλλά και μία από τις ομορφότερες γυναίκες στον κόσμο που ενέπνευσε μεγάλους συνθέτες και ζωγράφους, πρόκειται να εμφανιστεί σε λίγες μέρες στο Φεστιβάλ Αθηνών. Πρόκειται για την σοπράνο Ρενέ Φλέμινγκ, την «όμορφη φωνή» της Αμερικής, που εμφανίζεται στις 3 Ιουλίου στο Ηρώδειο σε ένα γκαλά όπερας με έργα Πουτσίνι, Μπιζέ, Βέρντι, Ροσσίνι και Μασσενέ.

Η Ρενέ Φλέμινγκ γεννήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 1959 στην Ινδιάνα της Πενσυλβάνια και μεγάλωσε στο Ρότσεστερ. Και οι δύο γονείς ήταν δάσκαλοι σολφέζ στο γυμνάσιο του Ρόντσεστερ. Μάλιστα η μητέρα της είχε υπάρξει τραγουδίστρια του λυρικού θεάτρου και ήταν η πρώτη της δασκάλα. Η ίδια μεγάλωσε ακούγοντας τις δημοφιλείς σοπράνο της εποχής, όπως η Τίρι Τε Κανάουα, η Μαρία Κάλλας, η Λεοντάϊν Πράις, η Μοντσερά Καμπαγιέ και η Ελίζαμπεθ Σβάρτκοφ, με την οποία πήρε μαθήματα τραγουδιού.

Όμως εκείνη την περίοδο ενδιαφερόταν περισσότερο για την ποπ και την τζαζ. Κατά την διάρκεια των σπουδών της στο State University of New York τραγουδούσε με ένα τζαζ τρίο. Ένα βράδυ την πρόσεξε ο θρυλικός σαξοφωνίστας της τζαζ Ιλλινόι Ζακέ και τόσο πολύ συγκινήθηκε από το τραγούδι της, που της πρότεινε μια περιοδεία με την ορχήστρα του. Δυστυχώς για την τζαζ και ευτυχώς για την όπερα, η Ρενέ Φλέμινγκ συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο Eastman School of Music και το θρυλικό Juilliard.

Η Φλέμινγκ έκανε το ντεμπούτο της το 1988 στον ρόλο της Κόμισσας από τους «Γάμους του Φίγκαρο» με την Μεγάλη Όπερα του Χιούστον. Ενώ την επόμενη χρονιά έκανε το ντεμπούτο της με την New York City Opera και το Covent Garden και το 1991 έκανε το ντεμπούτο της στην Metropolitan Opera. Ενώ το 1997 τραγούδησε για πρώτη φορά την Μανόν Λεσκώ με την Όπερα της Βαστίλης. Όπως έγραψαν και οι The Times: «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πρόκληση από την Μανόν, ειδικά όταν τραγουδιέται στο Παρίσι. Αλλά η Φλέμινγκ πήρε το ρίσκο και το αποτέλεσμα ήταν ένας προσωπικός θρίαμβος». Όμως το ντεμπούτο της στην Σκάλα του Μιλάνου to 2005 ήταν αποτυχία και γιουχαΐστηκε. Όμως επτά μήνες αργότερα πήρε την εκδίκηση της επιστρέφοντας, και όχι μόνο χειροκροτήθηκε αλλά και κέρδισε το Μετάλλιο του Ιππότη των Τεχνών και των Γραμμάτων.

Η Φλέμινγκ έχει ειδικευθεί στο γερμανικό ρεπερτόριο και τα λήντερ και θεωρείται η φυσική διάδοχος στον θρόνο της Λόττε Λέμαν. Έχει ερμηνεύσει ιδανικά την Μαρσαλίνα στον «Ιππότη του Ρόδου» του Ρίτσαρντ Στράους και την Ρουσάλκα από την ομώνυμη όπερα του Ντβόρζακ. Ενώ έχει ηχογραφήσει ολόκληρη την «Δάφνη» του Στράους. Ανάμεσα στα δημοφιλέστερα της άλμπουμ είναι το The Beautiful Voice, με αγαπημένες της άριες και τραγούδια και το I Want Magic, όπου τραγουδούσε αμερικάνικες άριες, από όπερες όπως το Candide του Λέοναρντ Μπερνστάιν, το «Λεωφορείο ο Πόθος» του Αντρέ Πρεβίν και το «Πόργκυ και Μπες» των Τζωρτζ και Άιρα Γκέρσουϊν. Το πρώτο από αυτά κέρδισε το βραβείο της L' Academie du Disque Lyrique, αλλά και Γκράμμυ για Καλύτερη Φωνητική Ερμηνεία στον χώρο της Κλασσικής Μουσικής. Ανάμεσα στα υπόλοιπα άλμπουμ ξεχωρίζουν το Bel Canto, όπου τραγούδαγε άριες του Ντονιτσέττι, του Μπελλίνι και του Ροσσίνι, το Under the Stars (τραγούδια από μιούζικαλς του Μπροντγουαίη), το Haunted Heart με το οποίο επέστρεφε στην αγαπημένη της τζαζ και τέλος το Sacred Songs με θρησκευτικά τραγούδια.

Ίσως ο πιο σημαντικός της δίσκος υπήρξε το Homage: The Age of Diva του 2006. Επρόκειτο για ένα αφιέρωμα στις μεγάλες ντίβες του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, όπως η Τζέραλντιν Φέρραρ, η Ρόζα Πουζέλ και η Μαρία Τζέριζα. Η ίδια δήλωνε: «Εκείνο που θαυμάζω σε εκείνες τις τραγουδίστριες είναι ότι εκείνες οι τραγουδίστριες όντως συνεργαζόταν με τους συνθέτες, ότι τους ήξεραν προσωπικά και ότι μεγάλο μέρος του ρεπερτορίου ήταν γραμμένο ειδικά για αυτές, τις φωνές τους, τις προσωπικότητες τους και την ψυχοσύνθεση τους».

Για αυτόν τον δίσκο, που δείχνει την αναβίωση του ενδιαφέροντος για τις ιστορικές ηχογραφήσεις, συνεργάσθηκε με τον παλιό της συνεργάτη Βαλερύ Γκέργκιν και την ορχήστρα του. Μια ορχήστρα που όπως λέει και η ίδια «έχει εθνικό χαρακτήρα και έναν ξεχωριστό ήχο, κάτι που αρχίζει να εξαφανίζεται από τις ορχήστρες. Η παγκοσμιοποίηση έχει επηρεάσει τόσο την μουσική, όσο και εμάς τους τραγουδιστές». Μπορεί να κοιτάζει στο απώτατο παρελθόν της όπερας, όμως πιστεύει ότι το μέλλον βρίσκεται στο streamed video που μεταφέρει την όπερα από τα concert halls στα εκατομμύρια χρήστες του Διαδικτύου.

Η Φλέμινγκ όμως είναι γνωστή στους οπαδούς της Εθνικής Ιδέας για την ερμηνεία της στο σάουντρακ της «Επιστροφής του Βασιλιά», του τελευταίου μέρους της τριλογίας του «Άρχοντα των Δακτυλιδιών». Εκεί τραγουδούσε στην γλώσσα Σιντράν, την φανταστική γλώσσα της Μέσης Γης, που επινόησε ο Τόλκιν. Η φωνή της χρησιμοποιήθηκε για να εκφραστεί η Άρουεν και κατά συνέπεια τα Εξωτικά. Η Φλέμινγκ ακούγεται να ερμηνεύει το Twilight and Shadow όταν η Άρουεν βλέπει σε όραμα το παιδί της. Επίσης στο The Eagles από το The End of All Things όταν οι αετοί μεταφέρουν τον Φόντο και τον Σαν μακριά από το Βουνό της Καταστροφής. Και τέλος στο Arwen Revealed, όταν η Άργουεν αποκαλύπτεται στην διάρκεια της ενθρόνισης του Άραγκον.

Εντύπωση έκανε η εμφάνιση της στο παιδικό πρόγραμμα «Σέσαμι Στρητ» όπου τραγούδησε ζωντανά το Caro Nome από τον Ριγκολέτο, όπου αντικατέστησε το αυθεντικό λιμπρέττο με στίχους γραμμένους για να βοηθούν τα παιδιά να μαθαίνουν να μετρούν. Κάτι που έδειξε το πόσο χιούμορ διαθέτει και πόσο λαϊκό είδος μπορεί να γίνει η όπερα. Έχει επίσης έχει συμμετάσχει στην καμπάνια για την μόρφωση και το διάβασμα που είχε κάνει η «Ένωση Εκδοτών της Αμερικής», καθώς και στην διαφήμιση της «Ένωσης Αμερικάνικων Βιβλιοθηκών».

Μία από τις ερμηνεύτριες της όπερας που έχει φήμη ισάξια μιας ροκ σταρ, η Φλέμινγκ έχει εμπνεύσει με την ομορφιά της ζωγράφους όπως ο Τσακ Κλόουζ, ο Τσαρλς Γουϊλσον, ο Φραντσέσκο Κλεμέντε. Ενώ συνθέτες όπερας όπως ο Τζωρτζ Κολιάνο στα «Φαντάσματα των Βερσαλλιών», ο Αντρέ Πρεβίν στο «Λεωφορείο ο Πόθος και ο Κόνραντ Σούζα στις «Επικίνδυνες Σχέσεις» εμπνεύσθηκαν αντίστοιχα τους ρόλους της Ροζίνα, της Μαντάμ ντε Τουρβέλ και της Μπλανς ντυ Μπουά ειδικά για αυτήν. Αυτή η μεγάλη ερμηνεύτρια της όπερας εμφανίζεται στο Ηρώδειο στις 3 Ιουλίου και είναι από τις φετινές βραδιές που δεν πρέπει να χάσετε με τίποτα.

* ο Γιώργος Πισσαλίδης είναι κριτικός κινηματογράφου και αυτήν την περίοδο συγγράφει το βιβλίο «Ο Σύγχρονος Κινηματογράφος της Δεξιάς».