Πρέπει να πάμε σε κυβερνήσεις συνεργασίας
Συνέντευξη του Μάκη Βορίδη στην εφημερίδα «Real News»

Ο Μάκης Βορίδης στο βήμα της Βουλής.

Πότε βλέπετε ότι θα έχουμε εκλογές; Το φθινόπωρο ή αργότερα, με αφορμή τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας;

Κοιτάξτε, η κυβέρνηση δεν έχει κανέναν λόγο να πάει τώρα σε εκλογές, διότι και οι προβλέψεις για το αποτέλεσμα είναι δυσμενείς για την ΝΔ, αλλά και σε κάθε περίπτωση βρίσκεται σε μια δύσκολη συγκυρία.

Αυτή η δύσκολη συγκυρία θα συνεχιστεί όμως, και μάλιστα με πλειοψηφία μόλις 151 βουλευτών.

Αυτό είναι αλήθεια. Και προκύπτουν δύο μεγάλα ερωτήματα: ποιες είναι οι ευθύνες που θα πρέπει να καταλογιστούν στην κυβέρνηση για το ότι έχει φέρει την χώρα σ’ αυτή την κατάσταση και, δεύτερον, κατά πόσον η κυβέρνηση έχει κάποια ιδέα για το πώς πρέπει να την αντιμετωπίσει! Σε κάθε περίπτωση, νομίζω ότι θα προσπαθήσει να πάει μέχρι τον Μάρτιο και να μεταφέρει την ευθύνη των εκλογών στο ΠΑΣΟΚ, σε συνδυασμό με την επιλογή του προσώπου του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Εσείς πώς κρίνετε την στάση του ΠΑΣΟΚ;

Προφανώς το νόημα των διατάξεων του Συντάγματος δεν είναι να προκαλούνται πρόωρες εκλογές με αφορμή την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δεν είναι δηλαδή ένα «προνόμιο» της αντιπολιτεύσεως για να προσφεύγει στην κάλπη.

Εκτιμάτε ότι θα επαναληφθεί το σκηνικό των ευρωεκλογών; Θα έχουμε έξι κόμματα, μαζί με τους Οικολόγους, στην επόμενη Βουλή;

Η εκτίμησή μου, αν και δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να κάνουμε εκτιμήσεις τώρα, είναι ότι οι Οικολόγοι μάλλον δεν θα μπουν στην Βουλή. Επίσης θα δυσκολευθεί αρκετά, αν συνεχίσει σ’ αυτή την πορεία, και ο ΣΥΡΙΖΑ. Δηλαδή, ενδέχεται να είναι τετρακομματική.

Ο ΛΑ.Ο.Σ. πέτυχε υψηλό ποσοστό στις ευρωεκλογές, αλλά στις εθνικές εκλογές επικρατούν συνθήκες πόλωσης.

Έχω διαφορετική εκτίμηση παρακολουθώντας την τάση από την μία εκλογική αναμέτρηση στην άλλη. Βλέπω ότι όλο και λιγότεροι ψηφοφόροι πείθονται από τα συσπειρωτικά και πολωτικά μηνύματα του δικομματισμού. Είναι απογοητευμένοι από τις προτάσεις, από την πολιτική συμπεριφορά, από τον τρόπο της κυβερνητικής διαχείρισης, αλλά και της αντιπολιτευτικής διαχείρισης των θεμάτων. Αυτή η τάση θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Μεταγραφές θα κάνετε; Σας ρωτώ διότι είστε συγκοινωνούντα δοχεία με την ΝΔ.

Ήδη υπάρχει διεύρυνση σε επίπεδο προσώπων από τον αρχικό, ας τον πω, «σκληρό πυρήνα» του ΛΑ.Ο.Σ. όταν ξεκίνησε ο Γιώργος Καρατζαφέρης στις νομαρχιακές εκλογές του 2002 και νομίζω ότι συνεχίζεται.

Πριν ή μετά τις εκλογές;

Θεωρώ ότι και προ των εκλογών. Είναι μια συνεχής διαδικασία.

Διότι δεν είχαμε κάποια ηχηρή μεταγραφή από την Νέα Δημοκρατία.

Όχι ηχηρή, αλλά αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό: οι μετακινήσεις αφορούν σε μια κατηγορία μεσαίων στελεχών και δεν αφορούν μόνο την ΝΔ αλλά και το ΠΑΣΟΚ. Ακόμη και την Αριστερά, σε πολύ μικρότερο ποσοστό. Διαμορφώνεται σιγά-σιγά ένα σύνολο ανθρώπων που σταδιακά οικοδομούν την πολιτική φυσιογνωμία του ΛΑ.Ο.Σ.

Τι θα συμβεί αν η διαφορά των κομμάτων είναι πολύ μικρή και δεν έχουμε αυτοδύναμη κυβέρνηση;

Θα κληθεί το πολιτικό σύστημα να δοκιμάσει πράγματα τα οποία μέχρι σήμερα δεν είχε δοκιμάσει: την συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων, τις προγραμματικές συγκλίσεις, την συνεννόηση στο επίπεδο των προσώπων. Και γι’ αυτά χρειάζεται ψυχραιμία, χρειάζονται χαμηλοί τόνοι, χρειάζεται η εγκατάλειψη της αλαζονείας, χρειάζεται κουλτούρα συνεννόησης και σεβασμού.

Εσείς έχετε αυτή την κουλτούρα;

Νομίζω ότι την έχει κατ’ εξοχήν ο Γ.Καρατζαφέρης. Όλοι στον ΛΑ.Ο.Σ. προσπαθούμε να δομούμε τον λόγο και τις θέσεις μας, όσο μπορούμε, προς αυτή την κατεύθυνση. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην «αλαζονεία» των μικρότερων κομμάτων, αλλά στην κυβερνητική αλαζονεία που χαρακτηρίζει τα μεγάλα κόμματα και τους πιο παλιούς, ας το πω, πιο παραδοσιακούς πολιτικούς. Γιατί εκεί υπάρχει η μεγάλη σύγκρουση των «εγώ». Αλλά δεν θα υπάρχει άλλη λύση πέραν της συνεργασίας, γιατί αυτή θα είναι η εντολή του λαού.

Αν δεν υπάρχει αυτοδυναμία.

Ναι. Η εντολή του λαού θα είναι μια εντολή συνεννοήσεως. Δεν θέλουμε πια μονοκομματικές κυβερνήσεις, δεν θέλουμε ο καθένας να κάνει κουμάντο μόνος του, δεν εμπιστευόμαστε αυτόν τον τύπο διακυβέρνησης. Θα είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και δύσκολη διαδικασία. Προσωπικά, ελπίζω και προσδοκώ να μπορέσουμε να επιτύχουμε πολύ καλύτερες διακυβερνήσεις απ’ αυτές που είχαμε μέχρι σήμερα.

Αν το ΠΑΣΟΚ πετύχει την αυτοδυναμία, τι προβλέπετε να γίνει στην ΝΔ;

Τότε σίγουρα θα έχουμε μια εσωτερική συζήτηση, που κατά την γνώμη μου θα έπρεπε ήδη να έχει αρχίσει. Ο Γιώργος Καρατζαφέρης προσπάθησε να την ανοίξει και πριν αλλά και μετά τις ευρωεκλογές, με σημαντικό πολιτικό κόστος και δικό του και του ΛΑ.Ο.Σ., γιατί αυτή η συζήτηση με την «πολυκατοικία» δεν ήταν χωρίς κόστος.

Εγώ δεν κατάλαβα πού επικεντρώθηκε ο κ. Καρατζαφέρης.

Έθεσε ουσιαστικά ένα πολύ μεγάλο και κεντρικό ερώτημα: υπάρχει μια παραταξιακή στρατηγική νίκης; Και αυτό το ερώτημα η ηγεσία της νέας Δημοκρατίας δεν θέλει να το αντιμετωπίσει ή μάλλον πιστεύει αλαζονικά ότι μπορεί να το αντιμετωπίσει μόνη της. Νομίζω ότι θα διαψευστεί από τα πράγματα και βεβαίως μετά τις εκλογές το θέμα θα ανοίξει με πολύ πιο έντονο και οξύ τρόπο.

Θα τεθεί δηλαδή θέμα ηγεσίας;

Σίγουρα θα το περιλάβει, αλλά η ΝΔ θα αστοχήσει εάν μείνει σ’ αυτό. Θα πρέπει να συμπεριλάβει μεγάλα θέματα, όπως είναι η ιδεολογική ηγεμονία της Κεντροαριστεράς και πώς μπορεί αυτή να αντιμετωπιστεί. Να εξετάσει την φύση και την δομή της δημόσιας εξουσίας και πώς μπορεί να αλλάξει και να μεταρρυθμιστεί τον χαρακτήρα της ελληνικής κοινωνίας, την διάρθρωση, την ταυτότητά της και την σχέση της με το διεθνές περιβάλλον. Όλα αυτά είναι ευρύτερα ζητήματα, τα οποία επηρεάζουν με κεντρικό τρόπο την παράταξη. Μ’ αυτή την έννοια, ναι μεν θα είναι μια συζήτηση στο εσωτερικό της ΝΔ, αλλά ταυτόχρονα θα έχει πολύ ευρύτερο ενδιαφέρον.